2016-04-28 09:09:18

Tiflis Büyükelçisi Zeki Levent Gümrükçü Global Ekonomi'ye konuştu Fırsatları birleştiren işbirliği

Tiflis Büyükelçisi Zeki Levent Gümrükçü Global Ekonomi Dergisi'nden Müge Meşe'ye konuştu

 Global ekonomi / Müge Meşe

Kendisi ile tanışmadan evvel namı çalındı kulaklarımıza, Gürcistan Tiflis Büyükelçimiz Sayın Zeki Levent Gümrükçü’nün. Davet edildiği her etkinliğe icabet göstermesi, Gürcistan’daki Türk vatandaşlarının, işadamlarının sorunlarına kayıtsız kalmayan tavrı ile insanların gözünde ‘halkın büyükelçisi’ ünvanını çoktan kazanmış. Gürcistan, Gümrükçü’nün ilk büyükelçilik görevi olması sebebi ile de gözbebeği konumunda. Gürcistan ile Türkiye arasında savunma dahil çeşitli alanlarda yapılan işbirliklerinin birlikten kuvvet doğuracağını vurgulayan Gümrükçü ile Gürcistan’daki yatırım olanaklarından ülkenin bilinmeyenlerine değin gerçekleştirdiğimiz söyleşi sizler için sayfalarımızda…

 

Sizin gözünüzden Tiflis’i dinleyelim...

Ben Tiflis’i çok seviyorum. Çok karakterli bir şehir. 1-1,5 gün içerisinde gezilebilecek yaşaması güzel bir şehir. Özellikli görülmesi gereken yerler; eski şehir kısmımız var hamamlar bölgesi, kale bölgesi, müzeler görülmesi gereken yerler.

 

Gürcistan ilk büyükelçilik göreviniz değil mi?

Evet Gürcistan büyükelçi olarak geldiğim ilk ülke. Türkiye ile Gürcistan bugün birçok konuda ortak görüşleri paylaşan ve geleceğe yönelik ciddi işbirliği potansiyeli olan iki ülke. Gürcistan’da Türk büyükelçisi olarak görev yapmak çok büyük bir ayrıcalık. Ben buradaki 2 senelik görevim boyunca gerek Gürcü devletinden ve hükümetinden gerekse Gürcü halkından, STK’lardan, bütün çevrelerden gayet olumlu tepkiler aldım.

 Zeki Levent Gümrükçü

 

Türkiye- Gürcistan ilişkilerinin ulaştığı noktayı nasıl değerlendirirsiniz?

Bugün baktığınız zaman Gürcistan’ın bir numaralı ticari ortağı Türkiye. Rakamlar itibariyle 1. olmasa bile hem sektör zenginliği ve genişliği bakımından hem de sayısal açıdan en büyük dış yatırımcılardan bir tanesi. Sırf Türk firmalarının Gürcistan’da yaptıkları yatırıma baktığımızda yaklaşık olarak son 15-20 yıl içerisinde trilyonu aşmış durumda. İmzaladığı serbest ticaret anlaşmaları sayesinde Gürcistan’da yapılacak yatırımların ve burada üretilecek malların çok büyük bir pazara serbest erişim imkanı var. Çin ile Gürcistan arasında Serbest Ticaret Müzakeresi başlatıldı. Gürcistan hem nüfus hem coğrafya açısından küçük ama lokasyon olarak önemli bir coğrafyada bulunuyor.

 

Gürcistan ekonomisinin geldiği noktayı nasıl yorumluyorsunuz?

Dış yatırımı çekmek, ülkeyi bir yatırım ve üretim üssüne çevirmek öncelikli amaçları arasında. Sadece bu hükümet döneminde değil bundan önceki dönemde de -yani 2004’te- ‘Gül Devrimi’ adı altında başlayan bir süreçle ekonomiyi gerçekten önemli ölçüde liberalize etmişler. Yolsuzluklardan önemli ölçüde arındırmışlar. Şimdi hiçbir sorun yok mu derseniz elbette var. Ama hukuk çerçevesinde sorunları çözmek için önemli, güvenilir imkanlar oluşturmuş durumdalar.

 

İki ülke arasındaki ilişkileri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Türkiye- Gürcistan ilişkileri bölgedeki emsal ilişkilerden. Bu işbirliği siyasi bakış açısıyla yaklaştığımız zaman çok önemli çünkü Gürcistan bizim açımızdan gerçekten stratejik bir ortak. Ulaştırma, karayolu, demir yolu, enerji veya buradan Azerbaycan’a, Azerbaycan’dan Orta Asya’ya açılan kapı olması bakımından önemli. Vizeleri kaldırdık, bırakın vizeleri pasaportla seyahati dahi ortadan kaldırdık. Gürcistan vatandaşları ile Türkiye vatandaşları birbirlerinin ülkesine sadece geçerli bir nüfus cüzdanıyla seyahat edebiliyorlar. Bugün Sarp sınır kapısı araç geçişi açısından 3., yolcu geçişi açısından 1. kara sınır kapımız bizim.

 

İpek yolu’ndaki ticaretin gelişmesinde Türkiye’nin rolü nedir?

İpek yolunu yeniden canlandırmak açısından en aktif ülkeler arasında Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan’ı görebiliyoruz Çin ile beraber. Fakat tabi Çin olayın öte yakasında kalıyor. Avrupa ile Asya arasındaki bağlantı ortak yol dediğimiz Türkiye –Gürcistan- Azerbaycan geçişiyle diğer yollara nazaran gerek siyasi ve fiziki gerekse güvenilirlik bakımından çok daha fazla avantajlara sahip. Bizim bu koridoru hem enerji hem ekonomi hem de ulaştırma açısından daha cazip, daha etkili kullanılır hale getirmemiz lazım.

 Zeki Levent Gümrükçü

 

Türkiye ile Gürcistan arasında yapılan yeni bir proje var mı?

Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan arasında başlatılmış üçlü bir işbirliği ilişkisi var. Bu işbirliğinin temel dayanak noktalarından bir tanesi de Bakü - Tiflis - Kars demiryolu. Bu sene sonu itibariyle hayata geçmesi bekleniyor. Bunun yanı sıra Bakü - Tiflis - Erzurum doğalgaz hattı da önemli çalışmalardan biri. Üç ülkenin işbirliğini önemli bir köprü olarak yorumluyorum.

Birçok Türk yatırımcının burada fizibilite çalışması içerisinde olduğu santral projeleri var. Burada üretilecek olan elektriğin büyük ihtimalle % 80 oranında bir kısmı Türkiye’ye gelecek. Türkiye gibi elektrik ihtiyacı olan bir ülkenin, Gürcistan gibi dost ve güvenilir bir ülkeden kendi yatırımcısının ürettiği elektriği alması faydalı olacaktır. Ayrıca Gürcistan rüzgar enerjisi bakımından da elverişli. Türk yatırımcıların bu alanda da çalışmaları devam ediyor.

 

Gürcistan, Türkiye ve Azerbaycan arasında yapılan savunma alandaki işbirliğini nasıl yorumlarsınız?

2011 yılında Trabzon’da, Sayın Başbakanımız Dışişleri Bakanı iken üç ülkedeki mevkidaşları ile bir araya geldi. Ve bu üç ülke arasındaki işbirliğinin potansiyelini ortaya koyan bir deklarasyon kabul edildi. Bu herhangi bir ülkeye karşı yapılmış bir savunma anlaşması değil, üç ülke arasındaki fırsatları maksimize etmeye yönelik bir girişim. Bu ülkelerin savunma kapasitelerini geliştirmeye yarayacak olan eğitim programlarını uygulamaya sokmak, savunma sanayileri arasındaki etkileşimi artırmak gibi planlarımız var. Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan üçlü işbirliğiyle başkalarına verdiğimiz mesaj işbirliğinden kuvvet doğacağıdır. Hedefimiz savunma birliğinden ziyade savunma alanındaki işbirliğini geliştirmek diğer alanlarda olduğu gibi.